P/BV Ratio คืออะไร?

P/BV Ratio คืออะไร?

P/BV Ratio (Price-to-Book Value Ratio) หรือ อัตราส่วนราคาต่อมูลค่าทางบัญชี เป็นหนึ่งในเครื่องมือวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐานที่นักลงทุนใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะในตลาดหุ้นไทย (SET) ตัวชี้วัดนี้บอกว่า ราคาหุ้นในตลาดสูงกว่าหรือต่ำกว่ามูลค่าทางบัญชีของบริษัทกี่เท่า

พูดให้เข้าใจง่าย ลองนึกภาพว่าถ้าบริษัทตัดสินใจปิดกิจการในวันนี้ นำสินทรัพย์ทั้งหมดไปขาย แล้วนำเงินที่ได้มาชำระหนี้ทั้งหมด เงินที่เหลือคือ มูลค่าทางบัญชี (Book Value) ซึ่งเป็นส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้น และ P/BV บอกว่าคุณกำลังจ่ายเงินกี่เท่าของมูลค่านั้นเพื่อซื้อหุ้น

P/BV ถือเป็นอัตราส่วนที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะสำหรับอุตสาหกรรมที่มีสินทรัพย์เป็นหลัก เช่น ธนาคาร ประกันภัย และอสังหาริมทรัพย์ เพราะมูลค่าทางบัญชีของบริษัทเหล่านี้สะท้อนมูลค่าจริงได้ค่อนข้างดี

---

วิธีคำนวณ P/BV อย่างละเอียด

สูตรหลัก

P/BV = ราคาหุ้น / มูลค่าทางบัญชีต่อหุ้น (BVPS)

มูลค่าทางบัญชีต่อหุ้น (BVPS) คืออะไร?

BVPS (Book Value Per Share) คำนวณจาก

BVPS = ส่วนของผู้ถือหุ้น / จำนวนหุ้นสามัญทั้งหมด

โดย "ส่วนของผู้ถือหุ้น" หาได้จากงบดุล (Balance Sheet) ของบริษัท ซึ่งเท่ากับ สินทรัพย์รวม หักด้วย หนี้สินรวม ส่วนนี้รวมถึงทุนจดทะเบียนที่เรียกชำระแล้ว ส่วนเกินมูลค่าหุ้น กำไรสะสม และส่วนประกอบอื่นของส่วนของผู้ถือหุ้น

ตัวอย่างการคำนวณ

ตัวอย่างที่ 1: หุ้นธนาคาร

• ส่วนของผู้ถือหุ้น = 200,000 ล้านบาท
• จำนวนหุ้นทั้งหมด = 19,000 ล้านหุ้น
• BVPS = 200,000 / 19,000 = 10.53 บาทต่อหุ้น
• ราคาหุ้นในตลาด = 15 บาท
• P/BV = 15 / 10.53 = 1.42 เท่า

ความหมาย: คุณกำลังจ่าย 1.42 เท่าของมูลค่าสินทรัพย์สุทธิ

ตัวอย่างที่ 2: หุ้นอสังหาริมทรัพย์

• ส่วนของผู้ถือหุ้น = 50,000 ล้านบาท
• จำนวนหุ้นทั้งหมด = 10,000 ล้านหุ้น
• BVPS = 50,000 / 10,000 = 5 บาทต่อหุ้น
• ราคาหุ้นในตลาด = 3.50 บาท
• P/BV = 3.50 / 5 = 0.70 เท่า

ความหมาย: คุณจ่ายแค่ 70% ของมูลค่าทางบัญชี ราคาถูกกว่า Book Value

---

P/BV สูงหรือต่ำ หมายความว่าอะไร?

P/BV ต่ำกว่า 1 เท่า

เมื่อ P/BV ต่ำกว่า 1 หมายความว่าราคาหุ้นในตลาด ต่ำกว่ามูลค่าทางบัญชี ซึ่งอาจหมายความได้หลายอย่าง

• หุ้นถูกจริง -- ตลาดยังไม่รับรู้มูลค่าที่แท้จริง อาจเป็นโอกาสลงทุนที่ดี
• ตลาดมองว่าบริษัทมีปัญหา -- เช่น กำไรลดลง หนี้เสียเพิ่มขึ้น ธุรกิจกำลังถดถอย
• สินทรัพย์ถูกบันทึกสูงเกินจริง -- มูลค่าในงบดุลอาจไม่สะท้อนมูลค่าจริงในปัจจุบัน
• ขาดความเชื่อมั่นในผู้บริหาร -- นักลงทุนไม่เชื่อว่าผู้บริหารจะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้

สิ่งสำคัญคือ P/BV ต่ำไม่ได้หมายความว่าหุ้นน่าซื้อเสมอไป ต้องวิเคราะห์เพิ่มเติมว่า ทำไม ตลาดถึงให้ราคาต่ำขนาดนี้

P/BV ประมาณ 1-2 เท่า

• ราคาสมเหตุสมผลสำหรับหลายอุตสาหกรรมที่มีสินทรัพย์จับต้องได้มาก
• สะท้อนว่าตลาดให้มูลค่าใกล้เคียงกับสินทรัพย์สุทธิที่บริษัทมี
• เป็นช่วงที่พบบ่อยในหุ้นกลุ่มธนาคาร พลังงาน และวัสดุก่อสร้าง

P/BV ประมาณ 2-3 เท่า

• ตลาดเริ่มให้คุณค่ากับ ความสามารถในการทำกำไร ของบริษัทมากกว่าสินทรัพย์ที่ปรากฏในงบดุล
• มักพบในบริษัทที่มี ROE ดี แบรนด์แข็งแกร่ง หรือมีความได้เปรียบในการแข่งขัน
• นักลงทุนควรตรวจสอบว่า ROE สูงพอที่จะรองรับ P/BV ระดับนี้หรือไม่

P/BV สูงกว่า 3 เท่า

• ตลาดมองว่าบริษัทมี สินทรัพย์ที่ไม่ปรากฏในงบดุล เช่น แบรนด์ ทรัพย์สินทางปัญญา ฐานลูกค้า ความสามารถพิเศษของทีมงาน
• มักพบในหุ้นเทคโนโลยี โรงพยาบาล ธุรกิจแพลตฟอร์ม หรือธุรกิจที่มี ROE สูงมาก
• ต้องระวังว่า P/BV ที่สูงมากอาจหมายถึง ความคาดหวังที่สูงเกินไป หากผลประกอบการไม่เป็นไปตามคาด ราคาอาจปรับลงแรง

---

P/BV กับอุตสาหกรรมต่างๆ ในตลาดหุ้นไทย

เช่นเดียวกับ P/E การใช้ P/BV ต้อง เปรียบเทียบกับบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกัน เสมอ เพราะแต่ละอุตสาหกรรมมีลักษณะโครงสร้างสินทรัพย์ที่ต่างกัน

อุตสาหกรรม	P/BV ทั่วไป	เหตุผล
ธนาคาร	0.5 - 1.5 เท่า	สินทรัพย์หลักคือเงินให้กู้ ซึ่งสะท้อนในงบดุลชัดเจน P/BV จึงเป็นตัวชี้วัดหลัก
ประกันภัย	0.8 - 2.0 เท่า	คล้ายธนาคาร สินทรัพย์หลักคือเงินลงทุนและเงินสำรอง
อสังหาริมทรัพย์	0.5 - 2.0 เท่า	สินทรัพย์คือที่ดินและโครงการ แต่มูลค่าตลาดอาจต่างจากราคาทุน
พลังงาน	0.8 - 2.0 เท่า	สินทรัพย์จับต้องได้มาก เช่น โรงกลั่น ท่อส่ง คลังน้ำมัน
วัสดุก่อสร้าง	1.0 - 3.0 เท่า	มีทั้งสินทรัพย์จับต้องได้และแบรนด์
โรงพยาบาล	3 - 8 เท่า	มูลค่าส่วนใหญ่คือแบรนด์ ทีมแพทย์ ฐานลูกค้า ซึ่งไม่ปรากฏในงบดุล
เทคโนโลยี	3 - 10+ เท่า	สินทรัพย์ไม่มีตัวตนมาก เช่น ซอฟต์แวร์ สิทธิบัตร ข้อมูลผู้ใช้
ค้าปลีก	2 - 5 เท่า	แบรนด์และเครือข่ายสาขาเป็นสินทรัพย์ที่มีค่าแต่ไม่ปรากฏเต็มในงบ

ข้อสังเกตสำคัญ

• อุตสาหกรรมที่ สินทรัพย์จับต้องได้ เป็นตัวขับเคลื่อนธุรกิจ P/BV มักอยู่ในระดับต่ำ และ P/BV เป็นตัวชี้วัดที่มีประโยชน์มาก
• อุตสาหกรรมที่ สินทรัพย์ไม่มีตัวตน เป็นตัวขับเคลื่อน P/BV มักสูง และการใช้ P/BV อย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

---

P/BV vs P/E ต่างกันอย่างไร?

นักลงทุนมือใหม่มักสับสนระหว่าง P/BV กับ P/E เพราะทั้งสองเป็นอัตราส่วนที่ใช้ประเมินว่าหุ้นถูกหรือแพง แต่มีมุมมองที่ต่างกัน

รายการ	P/BV	P/E
เปรียบเทียบราคากับ	มูลค่าทางบัญชี (สินทรัพย์สุทธิ)	กำไรสุทธิต่อหุ้น
ใช้ได้เมื่อ	ใช้ได้แม้บริษัทขาดทุน เพราะดูสินทรัพย์	ใช้ไม่ได้ถ้าบริษัทขาดทุน (P/E ติดลบไม่มีความหมาย)
เหมาะกับอุตสาหกรรม	ธนาคาร ประกัน อสังหาฯ ที่สินทรัพย์ชัดเจน	ทุกอุตสาหกรรมที่มีกำไรสม่ำเสมอ
มุมมอง	จ่ายกี่เท่าของสินทรัพย์สุทธิ	จ่ายกี่เท่าของกำไร (กี่ปีถึงคืนทุน)
จุดอ่อน	ไม่สะท้อนสินทรัพย์ไม่มีตัวตน	ใช้ไม่ได้กับบริษัทขาดทุน กำไรอาจผันผวน
ความผันผวน	ค่อนข้างคงที่ เพราะ Book Value เปลี่ยนช้า	ผันผวนมากกว่า เพราะกำไรเปลี่ยนแปลงทุกไตรมาส

เมื่อไหร่ควรใช้ P/BV แทน P/E?

• เมื่อบริษัท ขาดทุน หรือกำไรผันผวนมาก ทำให้ P/E ไม่น่าเชื่อถือ
• เมื่อวิเคราะห์ ธนาคารและสถาบันการเงิน ซึ่ง P/BV เป็นตัวชี้วัดมาตรฐาน
• เมื่อต้องการประเมิน มูลค่าขั้นต่ำ ของบริษัท (Floor Value) ในกรณีที่เลิกกิจการ
• เมื่อวิเคราะห์บริษัทที่กำลัง ปรับโครงสร้าง (Turnaround) ที่กำไรยังไม่กลับมา

เคล็ดลับ: ใช้ทั้ง P/E และ P/BV ร่วมกันจะให้ภาพที่สมบูรณ์มากขึ้น P/E บอกว่าคุณจ่ายกี่เท่าของ "ผลกำไร" ส่วน P/BV บอกว่าคุณจ่ายกี่เท่าของ "สินทรัพย์สุทธิ"

---

ความสัมพันธ์ระหว่าง P/BV กับ ROE

นี่คือแนวคิดที่สำคัญมากและนักลงทุนมืออาชีพใช้กันเป็นประจำ P/BV มีความสัมพันธ์โดยตรงกับ ROE (Return on Equity)

• บริษัทที่มี ROE สูง (สร้างกำไรได้ดีจากส่วนของผู้ถือหุ้น) สมควรมี P/BV สูง เพราะตลาดยินดีจ่ายมากขึ้นสำหรับสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนได้ดี
• บริษัทที่มี ROE ต่ำ สมควรมี P/BV ต่ำ เพราะสินทรัพย์ไม่ได้ถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพ

สูตรความสัมพันธ์

P/BV = ROE x P/E

ตัวอย่าง: ถ้า ROE = 20% และ P/E = 15 เท่า P/BV = 0.20 x 15 = 3.0 เท่า

วิธีใช้ความสัมพันธ์นี้ในการหาหุ้นน่าลงทุน

กรณีที่น่าสนใจมากที่สุด คือ หุ้นที่ ROE สูง แต่ P/BV ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ซึ่งอาจหมายความว่าตลาดยัง "ไม่เห็นค่า" ของบริษัทนี้

ตัวอย่าง: สมมติธนาคาร A มี ROE = 12% แต่ P/BV = 0.7 เท่า ในขณะที่ธนาคาร B มี ROE = 10% แต่ P/BV = 1.2 เท่า

ธนาคาร A ดูน่าสนใจกว่าเพราะมี ROE สูงกว่าแต่ P/BV ต่ำกว่ามาก อาจเป็นโอกาสลงทุนที่ดี (ต้องวิเคราะห์ปัจจัยอื่นเพิ่มเติมด้วย)

ตาราง P/BV ที่เหมาะสมตาม ROE

ROE	P/BV ที่สมเหตุสมผล (โดยประมาณ)
5%	0.5 - 1.0 เท่า
10%	1.0 - 1.5 เท่า
15%	1.5 - 2.5 เท่า
20%	2.5 - 3.5 เท่า
25%+	3.5 เท่าขึ้นไป

---

วิธีใช้ P/BV ในทางปฏิบัติ

ขั้นตอนที่ 1: เปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยกลุ่มอุตสาหกรรม

ดู P/BV ของบริษัทเทียบกับค่าเฉลี่ยของบริษัทอื่นในกลุ่มเดียวกัน หากต่ำกว่าค่าเฉลี่ยอย่างมีนัยสำคัญ อาจเป็นโอกาส แต่ต้องตรวจสอบเหตุผลก่อน

ขั้นตอนที่ 2: เปรียบเทียบกับค่า P/BV ย้อนหลังของตัวเอง

ดูว่า P/BV ปัจจุบันอยู่ในระดับใดเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5-10 ปี ถ้าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลังมาก อาจหมายความว่าราคาถูกผิดปกติ

ขั้นตอนที่ 3: ตรวจสอบ ROE ประกอบ

P/BV ต่ำ + ROE สูง = น่าสนใจ (อาจเป็นหุ้นที่ถูกมองข้าม) P/BV ต่ำ + ROE ต่ำ = สมเหตุสมผล (ตลาดให้ราคาถูกเพราะบริษัทไม่ได้ทำกำไรดี) P/BV สูง + ROE สูง = สมเหตุสมผล (จ่ายแพงเพราะบริษัททำกำไรดีจริง) P/BV สูง + ROE ต่ำ = อันตราย (จ่ายแพงโดยไม่มีผลกำไรรองรับ)

ขั้นตอนที่ 4: ดูตัวชี้วัดอื่นประกอบ

อย่าตัดสินใจจาก P/BV เพียงตัวเดียว ให้ดูร่วมกับ P/E, D/E Ratio, กระแสเงินสด และแนวโน้มกำไร

---

ข้อจำกัดของ P/BV ที่ต้องรู้

1. ไม่สะท้อนสินทรัพย์ไม่มีตัวตน -- แบรนด์ที่แข็งแกร่ง ฐานลูกค้าภักดี ทรัพย์สินทางปัญญา สิทธิบัตร ล้วนไม่ปรากฏหรือปรากฏน้อยมากในมูลค่าทางบัญชี ทำให้บริษัทที่มีสินทรัพย์ไม่มีตัวตนมากมี P/BV สูงเป็นธรรมชาติ

2. มูลค่าทางบัญชีอาจไม่ตรงกับมูลค่าจริง -- ที่ดินที่ซื้อมา 30 ปีก่อนอาจบันทึกในราคาต้นทุนซึ่งต่ำกว่าราคาตลาดปัจจุบันมาก ในทางกลับกัน เครื่องจักรเก่าอาจบันทึกในราคาที่สูงกว่ามูลค่าจริง

3. ไม่เหมาะกับทุกอุตสาหกรรม -- ธุรกิจบริการ ธุรกิจเทคโนโลยี หรือธุรกิจที่สินทรัพย์หลักคือบุคลากร P/BV อาจไม่มีความหมายมากนัก เพราะมูลค่าที่แท้จริงของธุรกิจไม่ได้อยู่ในงบดุล

4. การซื้อหุ้นคืน (Share Buyback) ทำให้ค่าบิดเบือน -- เมื่อบริษัทซื้อหุ้นคืน ส่วนของผู้ถือหุ้นลดลง ทำให้ P/BV สูงขึ้นโดยที่ไม่ได้เกิดจากราคาหุ้นแพงขึ้น

5. กำไรสะสมติดลบ -- บริษัทที่ขาดทุนสะสมมากจนส่วนของผู้ถือหุ้นน้อยหรือติดลบ จะทำให้ P/BV ไม่มีความหมาย

6. ต้องดูร่วมกับตัวชี้วัดอื่น เช่น P/E, ROE, D/E Ratio, กระแสเงินสด และแนวโน้มผลประกอบการ อย่าตัดสินใจจากตัวเลขเดียว

---

P/BV กับการลงทุนแบบ Value Investing ในตลาดหุ้นไทย

นักลงทุนแนว Value Investing มักให้ความสำคัญกับ P/BV เป็นพิเศษ เพราะเป็นเครื่องมือที่ช่วยหา หุ้นที่ราคาต่ำกว่ามูลค่าสินทรัพย์สุทธิ

กลยุทธ์ที่นิยมใช้

1. Net-Net Strategy (ตาม Benjamin Graham)

ซื้อหุ้นที่มูลค่าตลาดต่ำกว่า Net Current Asset Value (สินทรัพย์หมุนเวียน - หนี้สินรวม) ในตลาดหุ้นไทยหุ้นแบบนี้หายากแต่ก็มีปรากฏในช่วงวิกฤต

2. หุ้น P/BV ต่ำ + ROE สูง

คัดกรองหุ้นที่ P/BV ต่ำกว่า 1 เท่า แต่มี ROE สูงกว่า 10% ต่อเนื่อง ซึ่งอาจเป็นหุ้นที่ตลาดมองข้ามชั่วคราว

3. การเปรียบเทียบ P/BV Band

สร้างกราฟ P/BV ย้อนหลังหลายปี แบ่งเป็นช่วง +1SD, -1SD, ค่าเฉลี่ย เพื่อดูว่าราคาปัจจุบันอยู่ในโซนถูกหรือแพงเมื่อเทียบกับตัวเอง วิธีนี้ใช้กันมากในการวิเคราะห์หุ้นธนาคารไทย

---

สรุป: P/BV ใช้อย่างไรให้ได้ผล?

• เปรียบเทียบกับบริษัท ในกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกัน เสมอ อย่าเปรียบหุ้นธนาคารกับหุ้นโรงพยาบาล
• ดู P/BV ร่วมกับ ROE เป็นคู่หูที่แยกกันไม่ได้ P/BV ต่ำ + ROE สูง = โอกาสที่น่าสนใจมาก
• เหมาะมากสำหรับวิเคราะห์ธนาคาร ประกัน อสังหาริมทรัพย์ ซึ่งสินทรัพย์ในงบดุลสะท้อนมูลค่าได้ดี
• เปรียบเทียบกับ P/BV ย้อนหลัง ของบริษัทเดียวกันเพื่อดูว่าราคาอยู่ในโซนถูกหรือแพง
• ใช้ร่วมกับ P/E, D/E Ratio และตัวชี้วัดอื่นเสมอ อย่าตัดสินใจลงทุนจากตัวเลขเพียงตัวเดียว
• ระวัง P/BV ต่ำที่เป็น Value Trap ตรวจสอบให้แน่ใจว่าไม่ได้ต่ำเพราะบริษัทกำลังมีปัญหาร้ายแรง

P/BV เปรียบเหมือนการดูราคาบ้าน เทียบกับมูลค่าที่ดินและตัวบ้านจริงๆ ถ้าซื้อได้ต่ำกว่ามูลค่าจริง ก็ถือว่าคุ้มค่า แต่ต้องดูทำเล สภาพบ้าน และศักยภาพในการสร้างรายได้ (ให้เช่าได้ดีแค่ไหน) ด้วย การดูแค่ราคาต่อตารางเมตรอย่างเดียวไม่เพียงพอ

---

คำเตือน: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต

---

เริ่มต้นลงทุนอย่างมั่นใจกับ HoonHub

HoonHub ช่วยให้คุณติดตามพอร์ตหุ้น วิเคราะห์ข้อมูลบริษัท และเรียนรู้การลงทุนผ่านบทเรียนและแบบทดสอบ ดาวน์โหลดแอปฟรีบน App Store วันนี้